< Wróć
Trądzik pospolity

Trądzik młodzieńczy i trądzik dorosłych: Czym się różnią?

Trądzik to jedna z najczęściej występujących chorób skóry. Niedoskonałości, które pojawiają się na niemal każdej twarzy w okresie dojrzewania, różnią się pod każdym względem od tych, które występują u osób dorosłych. Popularna wiedza na temat tej dolegliwości bywa mylna, a w efekcie nawet szkodliwa.

Trądzik i zmiany skórne na twarzy nastolatka nie dziwią i przypisywane są zmianom hormonalnym związanym z okresem dojrzewania. Gdy pojawiają się na twarzy osób dorosłych, nie muszą jednak oznaczać zaburzeń związanych z układem hormonalnym. W obu przypadkach stanowią duży problem nie tylko medyczny, ale również psychologiczny.

Trądzik młodzieńczy i trądzik dorosłych są odmianami tej samej choroby – trądziku pospolitego (acne vulgaris).

Trądzik młodzieńczy

Trądzik pospolity jest przewlekłą, zapalną chorobą gruczołów łojowych i ujść mieszków włosowych (tzw. jednostek włosowo -łojowych), charakteryzującą się występowaniem zarówno wykwitów niezapalnych (mikrozaskórniki, zaskórniki zamknięte i otwarte), jak i zapalnych (grudki, krosty, torbiele)1.

Trądzik młodzieńczy jest odmianą trądziku pospolitego, występuje u młodzieży między 11. a 17. rokiem życia i może mieć różny stopnień nasilenia- od lekkiego, poprzez umiarkowany, aż do ciężkiego2. Zmiany skórne, w zależności od stopnia rozwoju, mogą mieć postać:

- zaskórników – nazywanych także wągrami, czyli pierwszej postaci trądziku. Zaskórniki pojawiają się nie tylko na twarzy, ale również na dekolcie, ramionach i plecach;

- grudek i krostek – na skórze widoczne są wypukłe czerwonawe zmiany wokół gruczołów łojowych;

- guzków sino-czerwonych wypełnionych ropą, które oznaczają, że zmiany dotknęły również głębszych obszarów skóry, ich efektem mogą być pozostałości w formie blizn3.

Do powstawania trądziku dochodzi w wyniku nieprawidłowego funkcjonowania gruczołów łojowych występujących głównie na twarzy, na plecach i klatce piersiowej. Gruczoły łojowe odpowiedzialne są za wytwarzanie sebum chroniącego skórę i włosy przed niekorzystnym wpływem środowiska zewnętrznego. Jeśli w wyniku zaburzeń hormonalnych dochodzi do nadmiernej produkcji, wówczas mieszki włosowe mogą się zatykać, co uniemożliwia wydostawanie się sebum na zewnątrz. To z kolei nadmierne namnażanie się bakterii beztlenowych i w efekcie powstawanie stanów zapalnych skóry4. Istotną rolę w powstawaniu trądziku odgrywa czynnik genetyczny – według niektórych źródeł prawie 80 proc. w przypadku krewnych pierwszego stopnia5. W najnowszych badaniach podkreśla się nie tylko rolę bakterii beztlenowych, ale również zjawisk immunologicznych w powstawaniu trądziku.

W najnowszych badaniach podkreśla się także rolą bakterii beztlenowych (P.acnes) i zjawisk immunologicznych w powstawaniu trądziku.7

„Okazuje się, że skład łoju produkowanego w gruczole łojowym, a nie jego ilość, może mieć decydujący wpływ na przebieg i postać trądziku. Podstawową rolę w zapoczątkowaniu trądziku mogą odgrywać prozapalne lipidy pochodzące z sebum. Brak równowagi między ochronnymi lipidami pochodzącymi z płaszcza lipidowego skóry i prozapalnymi lipidami sebum może odgrywać kluczową rolę w rozwoju zmian trądzikowych”6.

Trądzik dorosłych

Trądzik dorosłych uważany jest za chorobę cywilizacyjną. Szacuje się, że problem ten dotyczy prawie 50% dorosłych kobiet7.

Trądzik, z którym zmagają się dorośli może być trwały, pojawić się jako kontynuacja bądź nawrót trądziku młodzieńczego lub późny, jeśli po raz pierwszy występuje w wieku dorosłym. Za przyczynę powstawania trądziku u dorosłych uważa się stres nasilający działanie androgenu - hormonu odpowiadającego za zwiększoną produkcję łoju.

Na jego powstawanie mają wpływ: dieta, geny, środowisko i stres. Trądzik nie jest efektem niewłaściwej higieny i pielęgnacji, częste mycie twarzy nie jest więc lekarstwem na tego rodzaju problemy. Jedną z przyczyn może być spożywanie żywności o wysokim indeksie glikemicznym, która powoduje nagły wzrost stężenia insuliny we krwi – a to z kolei wpływa na zwiększoną produkcję łoju. Mitem jest działanie czekolady sprzyjające powstawaniu trądziku.

Trądzik dorosłych różni się od trądziku młodzieńczego. U dorosłych stany zapalne skóry są na ogół bardziej widoczne, są to zazwyczaj grudki, krosty, mikrotorbiele i guzki na dolnym podbródku, szczęce i szyi7.

Leczenie trądziku

Leczenie trądziku, zarówno młodzieńczego, jak i dorosłych, zawsze jest żmudne i wymaga cierpliwości oraz indywidualnego podejścia. W postaci łagodnej mogą pomóc dostępne bez recepty preparaty, w przypadku nasilenia się objawów konieczna jest wizyta u lekarza dermatologa.

Do najczęściej stosowanych w leczeniu trądziku pospolitego preparatów miejscowych należą: antybiotyki, nadtlenek benzoilu, pochodne witaminy A oraz coraz popularniejszy kwas azelainowy.

Kwas azelainowy, ze względu na swoje wielokierunkowe działanie odpowiada na złożony problem trądziku. Działa on nie tylko przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie, ale również ogranicza wydzielanie sebum oraz działa przeciwzaskórnikowo.

Szkodliwe mity

Na temat powstawania i leczenia trądziku narosło wiele szkodliwych mitów oraz praktyk związanych z jego leczeniem. Oto kilka z nich:

Leczniczy wpływ słońca – przekonanie, że słońce „wysusza” trądzikową skórę nie jest poparte żadnymi badaniami. Przeciwnie, solarium i kąpiele słoneczne na krótki okres hamując powstawanie ropnych zmian, powodują nasilenie objawów9.

Manualne oczyszczanie twarzy – terapie stosowane w gabinetach kosmetycznych nie tylko nie rozwiązują problemu, ale często wręcz przyczyniają się do jego nasilenia (a także powstawania blizn w skutek tychże zabiegów)10. Niewłaściwa pielęgnacja – wbrew obiegowej opinii trądzik nie jest pokłosiem nieodpowiedniej higieny. W publikacjach medycznych znaleźć można informacje, że zbyt częste mycie może dodatkowo podrażnić cerę i zaognić trądzik11. Nie oznacza to jednak, że należy zaprzestać mycia twarzy. Powinno się ją dokładnie myć zwłaszcza, jeśli przedtem nałożono na nią makijaż. Chociaż nie stwierdzono jednoznacznie, że kosmetyki powodują zaostrzenie trądziku12, to nie należy kłaść się spać w całodziennym makijażu.

Tłuste jedzenie – niektórzy uważają, że ich problemy z trądzikiem to wina nieodpowiedniej, zbyt tłustej, kalorycznej diety. Naukowcy nie mają w tej kwestii jednoznacznego stanowiska. Według niektórych badań, trądzik zaostrzać mogą produkty nabiałowe i te o wysokim indeksie glikemicznym13.

L.PL.MKT.09.2017.5626

1 A. Kaszuba et al „Trądzik pospolity: Leczenie miejscowe preparatami prostymi w terapii naprzemiennej; Dermatologia praktyczna, 2010; 4
2 K. Bhate, H.C.Williams: Epidemiology of acne vulgaris; British Journal of Dermatology; 2013 Mar;168(3):474-85
3 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acne/basics/causes/con-20020580
4 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acne/basics/causes/con-20020580
5 „ K. Bhate, H.C.Williams: Epidemiology of acne vulgaris; British Journal of Dermatology; 2013 Mar;168(3):474-85
6 A. Szmurło: Nowe spojrzenie na etiopatogenezę trądziku; Dermatologia Praktyczna; 2013; 4
7 Badanie wykazało, że u 45% kobiet pomiędzy 21-30 rokiem życia występuje trądzik. Perkins AC, Maglione J, Hillebrand GG, Miyamoto K, Kimball AB. Acne vulgaris in women: prevalence across the life span. J Womens Health (Larchmt). 2012;21:223-230. P223, abstract
8 B. Dreno et al.: Adult female acne: a new paradigm; Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology; 2013; 27, 1063–1070
9 Magin P, et al. A systematic review of the evidence for ‘myths and misconceptions’ in acne management: diet, face-washing and sunlight. Fam Pract. 2005;22:62-70. P67. RH col, last par
10 American Academy of Dermatology. Acne: tips for managing. Available at: www.aad.org/dermatology-a-to-z/diseases-and-treatments/a---d/acne/tips. Accessed 19/07/2015. P1, Point 7
11 Poli F, et al. Acne as seen by adolescents: results of questionnaire study in 852 French individuals. Acta Derm Venereol. 2011;91:531-536. P533, Table 2
12 Goodman G. Acne. Natural history, facts and myths. Aus Fam Physician. 2006;35:613-616. P615, LH col, 2nd par
13 Ferdowsian HR, Levin S. Does diet really affect acne? Skin Therapy Lett, 2010;15:1-2 P1, abstract
PRZECZYTAJ TAKŻE
Trądzik różowaty

Trądzik różowaty: Przyczyny i objawy

Acne rosacea, inaczej trądzik różowaty, jest przewlekłym stanem zapalnym skóry twarzy objawiającym się zaczerwienieniem mającym wygląd kwitnącej róży. Jakie...
Trądzik pospolity

Fakty i mity o trądziku

Walka z trądzikiem trwa. Żadne leczenie nie przynosi natychmiastowych efektów. Osoby, które się z nim zmagają, wiedzą o tym najlepiej. W trakcie kuracji nierzadko słyszą od...
Trądzik pospolity

Trądzik:co pogarsza stan naszej skóry?

Trądzik występuje najczęściej u osób w wieku młodzieńczym. Objawia się wykwitami skórnymi o przewlekłym przebiegu, a niekiedy przyczynia się do powstawania...